Trong bài phát biểu tổng kết chương trình Bài Hát Việt 2011 mới đây, tôi đã nói với các bạn nhạc sỹ trẻ là, dù làm âm nhạc hơi hướng phục vụ thị trường đi nữa cũng luôn cần định hướng. Đừng hiểu đó là công tác mang hơi hướng chính trị của những người quản lý hay lãnh đạo, mà thực ra nó là việc gieo mầm định hướng cho công chúng.

Việc định hướng ấy là cần thiết, bởi với những người làm âm nhạc được đầu tư để đào tạo đàng hoàng thì việc gieo mầm cho công chúng, thậm chí dẫn dắt công chúng đi theo để họ có thể có hành trang và kiến thức nhất định về sự phát triển và sáng tạo của người nghệ sỹ. Thật kinh khủng khi nghệ thuật và nghệ sỹ mất đi sự sáng tạo. Ấy vậy mà 30 năm nay âm nhạc Viêt Nam vẫn như thế, vẫn rất chậm chạp và đặc biệt là rất dị ứng với cái mới.

Lỗi ở đâu và của ai? Tât nhiên là của nghệ sỹ đầu tiên rồi.

Nghệ sỹ kém tài lại thiếu bản lĩnh. Cơ hội và háo danh. Những mà ai là những người hậu thuẫn cho những việc đó, không ai khác chính là Truyền Thông.

Chúng ta ca ngợi một cách quá dễ dàng, và cũng vùi dập một cách rất nhanh chóng và không thương tiếc một ai đó.

Để dẫn chứng vế đầu tiên thì quá nhiều. Hàng ngày hàng giờ vẫn có rất nhiều nghệ sỹ, ca sỹ được ca ngợi như những tài năng xuất chúng. Nhưng mà đã bao lâu này rồi truyền thông vẫn bất lực, dù có rất nhiều chiến dịch để tìm ra được cái mà họ gọi là Diva thế hệ mới.

Nói về vế thứ hai thì tôi nhớ tới trường hợp Anh Quân và Mỹ Linh, dù thực tế thì Anh Quân đến với Mỹ Linh hơi trễ một chút, khi Mỹ Linh đã khá là nổi tiếng – nhất là trong các chương trình SV’96 (những lúc đó Mỹ Linh cũng mới chỉ là một ca sỹ trẻ mới lên, có giọng hát và các bài hát nổi bật thời điểm đó). Nếu cứ tiếp tục đi theo những gì Mỹ Linh đã làm thì tôi chắc là Linh cũng giống bao nhiêu ca sỹ trong thời kỳ mà chúng ta gọi là hưng thịnh của nhạc VIêt (giai đoạn 1995-2000). Chỉ có một điều chắc chắn là, lúc đó chưa ai gọi Linh là Diva hay Nữ hoàng nhạc nhẹ mới cả.

Việc rời bỏ những gì đã có và kết hợp (cả trong âm nhạc và đời sống) với Anh Quân và ban nhạc Anh Em đã mang lại cho chúng ta một Diva mới, với một phong cách mới và một luồng gió mới…. Vậy mà Truyền thông lúc đó đã làm gì? Vẫn theo một cách truyền thống là Nhân danh công chúng và người nghe, họ nói Anh Quân đã làm hỏng Mỹ Linh của họ. Mỹ Linh như bị Anh Quân bắt làm con tin, chỉ để hát nhạc của chồng. Khán giả thì luôn tin Truyền thông nói, và càng ngày dự luận càng khẳng định điều đó (dù đa số họ chưa hiểu nhạc của Anh Quân và thậm chí, nhiều người trong số họ chưa nghe những bài hát đó và họ tuyên bố sẽ không nghe nữa).

Cũng may là album “Tóc ngắn” của Quân-Linh lại có số lượng bán kỷ lục mà con số thì không thê nói sai. Mỹ Linh dù chỉ hát nhạc của chồng nhưng lại được yêu thích hơn trước.

Tôi không phân tích đúng sai, vì trong âm nhạc ai cũng đúng với những gì mình yêu thích. Nhưng chúng ta quên mất một điều quan trọng nhất là, chúng ta chỉ có quyền thích hoặc là không, chứ không có quyền bắt nghệ sỹ phải thay đổi họ để làm vừa lòng công chúng. Nếu nghệ sỹ mất đi cá tính và cả những đam mê được làm những điều mình yêu thích và chọn lựa, thì họ chỉ còn là những thợ hát và công nhân đàn thôi.

Chính sư cực đoan của Anh Quân, sự tin tưởng vào ekip và con đường mình chọn của Mỹ LInh đã tạo nên một Mỹ Linh hôm nay – một DIVA hay đúng hơn là một nghệ sỹ có phong cách và cá tính riêng nổi bật.

Hàng năm vẫn có rât nhiều sinh viên tốt nghiệp các học viện và trường âm nhạc. Bao nhiêu phần trăm trong số đó trở thành những nhac sỹ và bao nhiêu phần trăm trong số các nhạc sỹ đó có được kỹ năng và kiến thức để thành Nhà sản xuất âm nhạc – để có thể dự đoán tương lai và định hướng cho sư phát triển sự nghiệp của một giọng ca. Ấy vậy mà một nhà báo nào đó lại có thể thay họ làm được những việc đó một cách dễ dàng. Họ cũng chẳng mất gì nếu dự đoán hay vạch ra một hướng đi sai, nhưng có điều là họ đã góp phần thui chột và biến chất rất nhiều nghệ sỹ tương lai.

Không phải lúc nào cũng có nhiều ca sỹ tài năng như Mỹ Linh, càng không phải ai cũng bản lĩnh và may mắn có được ông chồng như Anh Quân.

Theo Nhạc sĩ Quốc Trung

Việt Nam Ngày Mới